Zabezpieczenie przed wybuchem gazów i par
Gazy i pary dzielą się na kilka tzw. grup wybuchowości według parametru MESG (Maksymalna Eksperymentalna Bezpieczna Szczelina), definiowanego jako maksymalna szerokość szczeliny o długości 25 mm oddzielającej dwie komory z optymalnym stężeniem gazów (par), dzięki której nie przeniesie się wybuch z jednej komory do drugiej.
MESG jest kluczową wartością, według której gazy i pary dzielą się na grupy wybuchowości, i która ma bezpośredni wpływ na konstrukcję systemów ochrony służących zapobieganiu rozprzestrzeniania się wybuchu gazów i par.
Według MESG gazy i pary dzielą się na następujące grupy: :
| Grupa wybuchowości | MESG (mm) | Testowana atmosfera | Typowy przedstawiciel |
| IIA | >0.9 | propan | chlorometan, cyklopentan |
| IIB1 | >0.85 | etylen | nitroetan, 1-propanol |
| IIB2 | >0.75 | eter dimetylowy, akrylat metylowy | |
| IIB3 | >0.65 | furan, 1-butan, aldehyd akrylowy | |
| IIB | >0.50 | wodór | tlenek etylenu, metanal |
| IIC | <0.5 | wodór, dwusiarczek węgla, acetylen |
Do zabezpieczenia kompleksów technologicznych przed wybuchem gazów i par służą bezpieczniki przeciwwybuchowe. Są to urządzenia zabezpieczające, które umożliwiają normalny przepływ medium rurociągiem, ale niezawodnie zapobiegają rozprzestrzenianiu się płomienia. Dzielą się według kryterium wykonania, zastosowania, miejsca instalacji i czasu spalania medium.
- Według sposobu wykonania dzielimy bezpieczniki na statyczne, płynowe, dynamiczne i hydrauliczne
- Użycie bezpieczników określa grupa wybuchowości (IIA1, IIA, IIB1, IIB2, IIB3, IIB i IIC), w odniesieniu do której są dopuszczone do stosowania.
- Zastosowanie bezpieczników jest też ograniczone przeznaczeniem do deflagracji (rozprzestrzenianie wybuchu z prędkością poddźwiękową), detonacji (rozprzestrzenianie wybuchu z prędkością naddźwiękową bez znaczących zmian prędkości i ciśnienia) lub niestabilnej detonacji (przejście od deflagracji do stabilnej detonacji).
- Oprócz tego bezpieczniki mogą być obukierunkowe (w odniesieniu do danego typu rozprzestrzeniania zapobiegają rozszerzaniu się płomienia w obu kierunkach) lub jednokierunkowe (w odniesieniu do danego typu rozprzestrzeniania zapobiegają rozszerzaniu się płomienia tylko w jednym kierunku).
- Według miejsca instalacji bezpieczniki dzielą się na rurociągowe do instalacji w rurociągach, końcowe do instalacji na końcach rurociągów, które mogą być zakończone zaworem do wyrównywania ciśnienia, oraz objętościowe, które zapobiegają rozprzestrzenianiu się płomienia z wnętrza zbiornika do podłączonego rurociągu lub otoczenia.
- Według czasu spalania medium bezpieczniki dzielą się na bezpieczniki do długotrwałego spalania i na bezpieczniki do krótkotrwałego spalania.